Onze spaarcenten voor hun toekomst

Al 50 jaar lang groeit het besef dat het klimaat en de gezondheid van de planeet ons voortbestaan bepalen. En nu staan we onafwendbaar voor deadlines: het akkoord van Parijs concreet maken, de schade beperken, heroriënteren.

Grootouders voor het Klimaat voert campagne om het spaargeld van 55-plussers in bank- en ver­zekerings­producten en in pensioenfondsen te bestemmen voor duurzame projecten om op die manier de klimaatcrisis aan te pakken.

De cam­pagne richt zich tot de 55-plussers, de financiële sector en de overheid.

Wij hebben geen 50 jaar meer om het tij te keren maar we hebben wel, nu, vandaag en op elke leeftijd de kracht om te handelen, te ondernemen, actie te voeren en onze eigen kleinkinderen en komende generatites diep in de ogen te kijken.

Nieuws: Op 9 december 2021 won deze campagne de Civil Society Prize 2021 van het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC). Lees er dieper op deze pagina meer over.

Waarover gaat dit?

Wie wat geld, en dat hoeft heus niet veel te zijn, bij de bank heeft uitstaan, zal wel weten dat de bank met dat geld meer doet dan het ‘uit’ te laten ‘staan’. Maar wáár ze het precies voor aanwendt komen we moeilijker te weten en kunnen we als klant moeilijker sturen. Tegelijk heeft de samenleving nood aan kapitaal om zich volgens duurzamere principes in te richten. Die twee mechanismen kunnen beter op elkaar afgestemd worden. Grootouders voor het Klimaat wil daar met deze campagne toe bijdragen.

Het is nu niet altijd duidelijk hoe banken en andere financiële instellingen het financiële vermogen (d.w.z. de financiële bezittingen, het spaargeld) van hun klanten beheren; het kan nog altijd ten goede komen aan activiteiten die hun klanten niet wensen te steunen (zoals industrie op basis van fossiele grondstoffen). Dat financiële vermogen kan nochtans evengoed ingezet worden om te investeren in een schone, toekomst­vaste samenleving, door schone technologieën en duur­zame consumptie­systemen en productie­methodes sub­stantieel meer te financieren en steun terug te trekken (desin­vestering) uit vervuilende of onethische bedrijven en installaties.

Er zijn grote verschillen tussen individuele 55-plusgezinnen, maar hun gezamenlijke financiële vermogen is aanzienlijk: het is van dezelfde grootte-orde (honderden miljarden) als de bedragen die genoemd worden in de Green Deal en NextGenEU. Het kan op grote schaal ingezet worden, deels in combinatie met overheidsgelden en kapitaal van het bedrijfsleven.

De leden en sympathisanten van Grootouders voor het Klimaat (GvK) zijn senioren, veelal opa’ s en oma’s, die zeer bezorgd zijn over de toekomst die de volgende generaties te wachten staat. Ze zijn zich ervan bewust dat de natuurlijke hulpbronnen van de aarde al enkele decennia op een onverstandige manier verbruikt worden. De klimaatcrisis is daar een gevolg van, maar ook het dreigend onomkeerbaar verlies aan biodiversiteit, de uitputting van grondstoffen, de verstoring van het voedselsysteem en het verhoogde risico op pandemieën. Het is de hoogste tijd die schade, met name voor toekomstige generaties, te beperken. In welke wereld zullen onze kleinkinderen leven?

Dit is de campagnevideo. Klik op het driehoekje onderaan links om hem te starten
(kies het knopje ‘cc‘ in de balk om ondertitels weer te geven)

Wat kunnen wij doen?

We richten ons in de eerste plaats tot onze leeftijdsgenoten, de generatie(s) vanaf 55 jaar. Hun spaargeld kan, behalve een financieel rendement voor henzelf, ook tegelijk een maatschappelijk rendement en een bijdrage leveren voor een betere wereld.

We sensibiliseren hen over de urgentie van de klimaatcrisis, en maken duidelijk dat banken, verzekeringsmaatschappijen, pensioen- en beleggingsfondsen en vermogensbeheerders een belangrijke rol kunnen spelen bij de aanpak van de klimaatcrisis, door onze centen duurzamer te investeren.

Wat u kunt doen:

  • met uw bank, verzekeraar en/of pensioenfonds open in gesprek gaan en inzicht vragen in het gebruik dat van uw centen wordt gemaakt
  • er bij uw bank op aandringen haar investeringsbeleid te heroriënteren naar een duurzame toekomst, en desnoods een andere financiële instelling kiezen en dus uw geld elders plaatsen.
  • daartoe gebruik maken van onze modelbrief voor uw bank of de modelbrief voor uw verzekersmakelaar. U kunt de inhoud van het document b.v. in een mail plakken. Wijzig of preciseer de gemarkeerde gedeelten.
  • zelf uw financiële producten onderzoeken aan de hand van een ‘zelfscan’-hulpmiddel dat we voorbereiden. Zo kunt u bepalen wat duurzaamheid voor uzelf betekent. Zo komt u beslagen op het ijs bij uw bankier of verzekeraar. Als u dat in de testfase wil uitproberen, stuur ons dan een berichtje.
We spreken banken, verzekerings­maatschappijen, pensioen­fondsen, investerings­maatschappijen en vermogens­beheerders aan om niet langer te investeren en te beleggen in ondernemingen en projecten die niet duurzaam zijn, b.v. omdat ze gebaseerd zijn op fossiele bronnen of energie, wat ecologisch niet meer te verantwoorden is en snel een financieel-economisch risico wordt. We vragen transparantie zodat iedereen kan verifiëren of het etiket de lading dekt.

We sturen daarover naar de financiële instellingen een open brief :

  • open brief aan Assuralia, de Belgische beroepsvereniging van (her)verzekeringsondernemingen.
  • open brief aan Febelfin, de Belgische Federatie van de Financiële Sector 
  • open brief aan het CLA, de Belgische vzw die met de banken aan een duurzaamheidslabel werkt

Wat we aan financiële instellingen vragen:

  •  hun kaarten open en bloot op tafel te leggen en duidelijk te maken in welke mate zij bijdragen tot een transitie naar ecologische en sociale duurzaamheid
  • hun klanten actief naar hun voorkeur te vragen voor de duurzame inzet van spaargelden en beleggingen, en daarover volledige transparantie te geven op basis van een extern gevalideerd duurzaamheidslabel of een andere degelijke kwalificatie
  • jaarlijks verslag uit te brengen over hun krediet- en investeringsbeleid, waaruit onder meer blijkt hoe zij hun tijdspad op vlak van groene investeringen hebben gerealiseerd
  • te zorgen voor een sterker Towards Sustainability Label (dat is een duurzaamheidslabel dat de banksector op dit ogenblik uitwerkt)
  • hun medewerkers een degelijke opleiding in duurzame financiering te doen volgen
We vragen de overheid dringend werk te maken van maatregelen die het Akkoord van Parijs moeten realiseren. We verwijzen met name naar de passages in de federale rege­rings­verklaring over de rol van de financiële sector en de deel­staten.

De ministers en staatssecretarissen, bevoegd voor financiën, van de federale overheid en van de deelstaten, worden aangeschreven met een open brief en/of we voeren gesprekken met hen om hun steun en hun actieve inzet te vragen.

In 2021 werden we ontvangen bij vice-eersteminister en minister van Financiën Vincent Van Peteghem, minister van Klimaat en Duurzame Ontwikkeling Zakia Khattabi, minister van Energie Tinne Van der Straeten, staatssecretaris voor Relance en Strategische Investeringen Thomas Dermine, vice-eersteminister en minister van Overheidsbedrijven Petra De Sutter en vice-eersteminister en minister van Mobilitiet Georges Gilkinet.

Wat we aan de overheid en de publieke investeringsmaatschappijen vragen:

  • de uitwerking en de wettelijke verankering van een duidelijke stel criteria waaraan duurzame investeringen en beleggingen moeten voldoen

  • dat de federale overheid een bindend tijdspad vastlegt waarbinnen financiële instellingen, inclusief de publieke investeringsmaatschappijen, worden verplicht hun investeringen en beleggingen te heroriënteren op basis van duurzaamheidscriteria met 2030 als belangrijke richtdatum; dat moet resulteren in een sterke verhoging van de broodnodige klimaatinvesteringen.

  • dat de federale overheid een financiële stimulans uitwerkt voor particulieren die bijdragen met risicodragende middelen

De campagne wint de Civil Society Prize 2021 van het invloedrijke EESC

Grootouders voor het Klimaat heeft met haar campagne Onze spaarcenten voor hun toekomst de Civil Society Prize 2021 gewonnen van het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC).

De Grootouders zijn vereerd met de erkenning door deze belangrijke Europese instelling. Dat wij werden geselecteerd uit meer dan 50 inzendingen uit 24 landen van de Europese Unie (en dat ons project eerste werd van de vijf finalisten) zien we als een aanmoediging om met nog meer energie door te gaan.

Het EESC is een adviesorgaan voor de Europese instellingen (EU Parlement, Commissie). Zijn leden zijn werkgevers, vakbondsmensen en vertegenwoordigers van het middenveld (sociale, beroeps-, economische en culturele organisaties).

De prijs wordt uitgereikt aan personen en ngo’s uit de EU, als bekroning van “uitmuntende initiatieven uit het maatschappelijk middenveld”. Het thema voor dit jaar is doeltreffende, innovatieve en creatieve klimaatacties die een rechtvaardige transitie naar een koolstofarme en klimaatbestendige economie bevorderen. De bedoeling is dat de winnaars met het prijzengeld en de erkenning die zij krijgen hun projecten kunnen opschalen en hun gemeenschap nog meer kunnen helpen.

Op die manier laat de EESC zien dat het maatschappelijk middenveld kan bijdragen aan de Europese Green Deal. EESC-vice-voorzitter Cillian Lohan prees de creativiteit van de ingediende projecten: we hebben positieve verhalen nodig, en “onze prijs belicht uitstekende voorbeelden van de inzet van het maatschappelijk middenveld. Daaruit blijkt zonder enige twijfel dat de wil bestaat om verandering teweeg te brengen, en dat onze medeburgers over een schat aan ideeën beschikken en over de deskundigheid om ze te realiseren.”

We zijn trots dat we daaraan kunnen meewerken. Deze prijs is voor onze campagne een belangrijke morele en financiële steun waarmee we nieuw materiaal en acties kunnen ontwikkelen. We hopen dat hij ook een deur zal openen naar nieuwe samenwerkingen.

Over de civil society prize en het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) lees je meer op zijn site:

Guy De Koninck (GvhK) ontvangt de prijs van EESC-voorzitter Christa Schweng

Doe mee!

We willen met deze actie breed gaan. Klik op een van de titeltjes hieronder om te zien wie we allemaal betrekken. Ja, we rekenen ook op u.

Jawel, dat las u goed: deze campagne richt zich tot 55-plussers. Dat belet niet dat anderen zullen aansluiten. Ze hebben dezelfde bekommernissen – en misschien ook geld op de bank.

In elk geval staan de jongeren van Youth for Climate ook op de bres voor een beter gebruik van het spaargeld. Anuna De Wever en Adélaïde Charlier spraken hun steun al enthousiast in op onze campagnevideo. Hun langere statement staat wat dieper op deze pagina.

Niet iedereen zit met een grote spaarpot. Ook kleine beetjes helpen. En het mooie is: u hoeft niets te geven. Uw spaargeld, klein of groot, rendeert even goed (wat met de huidige rente op een gewoon spaarboekje niet moeilijk is, denkt u misschien – reden te meer).

Maar wat als u helemaal geen reserve hebt, misschien zelfs geen bank hebt. Dan nog is deze actie er voor u. Het is ook úw toekomst, die van úw kleinkinderen. En de toekomst van alle kleinkinderen van de wereld.

Grootouders voor het Klimaat zet zich in voor een rechtvaardige en sociale transitie. De gevolgen en de kosten mogen niet verhaald worden op zwakkere leden van de samenleving en landen in het zuiden. Gebieden die het minst hebben bijgedragen tot het klimaatprobleem, maar het eerst de gevolgen ervan ondervinden, terwijl ze het minst voorzieningen hebben om ermee om te gaan.

Het spreekt vanzelf dat onze campagne oog heeft voor ongelijkheid en armoede, ook al bevat ze geen directe maatregelen die dat aanpakken. Een duurzame besteding van spaargeld komt ten goede aan de hele gemeenschap, ook aan het financieel zwakkere segment. Ook vormt het ideeëngoed van de Green Deal zowel in de VS als in de Europese Unie een poging om die kloof te overbruggen.

Grootouders voor het Klimaat is er zich van bewust dat er voor de verduurzaming meer moet gebeuren (veel meer) dan deze campagne. Onze spaarcenten voor hun toekomst is dan ook complementair met andere acties waarbij de Grootouders zich aansluiten of die ze zelf organiseren, en de bewustwording die ze, b.v. via hun website grootoudersvoorhetklimaat.be proberen te vergroten.

We werken op dit ogenblik aan een “klimaatscan” waarmee iedereen zelf  aan de slag kan. Zo kun je bepalen wat duurzaamheid voor jezelf betekent, zodat je daarover in gesprek kunt gaan met familie, vrienden, je vereniging… En zo kom je natuurlijk ook beslagen op het ijs bij je bankier of verzekeraar. 

We willen dat idee graag meenemen naar de scholen.  Daarom ontwikkelen we in de eerste helft van 2022 een kit voor workshops voor scholen. We werken daarvoor samen met leerlingen en hun grootouders.

Zo hopen we de campagne uit te kunnen breiden naar scholen. Tegelijk kan het de leerlingen meer inzicht geven in de financiële systemen, met de focus op duurzaamheid. Ook moedigen we ermee aan dat jongeren en senioren over die onderwerpen in gesprek gaan.

Voor dit project kozen we een partnerorganisatie, GoodPlanet, met veel ervaring in het onderwijs.

Dit project wordt gerealiseerd met de steun van het Fonds voor Financiële Geletterdheid, beheerd door de Koning Boudewijnstichting. 

U kunt het verschil maken. Neem dit op met uw bankagentschap. We hebben de financiële sector op de hoogte gebracht van onze actie; ze zullen dus niet verrast zijn van uw telefoontje of uw mail. U kunt de modelbrieven gebruiken die we voor u hebben klaargezet: voor de bank resp. voor de verzekeringsmakelaar.

Stuur ons uw opmerkingen en suggesties (de korte versie van ons mailadres is onzecenten@gvhk.be) .

He zou fijn zijn mocht u onze campagne delen op sociale media.

We hebben goede contacten met onze zustervereniging in Franstalig België en Nederland. Zij bereiden een gelijkaardige actie voor.

Ook de Vlaamse ouderenverenigingen worden benaderd.

Opnieuw: hebt u suggesties: ons mailadres is onzecenten@gvhk.be

ocht_gk04d

Goede voorbeelden

Meer en meer bedrijven, organisatie en overheden zijn met hun investeringsbeleid op de goede duurzame weg. Omdat deze campagne werd voorbereid door de afdeling Regio Gent, zochten we twee voorbeelden dicht bij huis. De rector van UGent, en de burgemeester van de Stad Gent hebben op onze persconferentie hun aanpak en motieven gepresenteerd. Klik hieronder om hun bijdrage te zien.

Rector Rik Van de Walle over het duurzaam investeringsbeleid UGent

(klik op het driehoekje om de video te starten)

Burgemeester Mathias De Clercq over het duurzaam investeringsbeleid van Stad Gent

(klik op het driehoekje om de video te starten)

De jongeren

Deze campagne bindt generaties. We vroegen aan twee trekkers van de jongerenbeweging Youth for Climate of ze deze campagne steunen. Zie hieronder hun antwoord.

Anuna De Wever (YfC) steunt de campagne

(klik op het driehoekje om de video te starten)

Adélaïde Charlier (YfC) steunt de campagne

(klik op het driehoekje om de video te starten)

Meer informatie

Dit project kwam tot stand in de afdeling Regio Gent van Grootouders voor het Klimaat. Corona beperkte de mogelijkheden van de afdeling, waardoor ze zich kon vastbijten in de voorbereiding van deze campagne.

Onder impuls van GvK-ambassadeur Frans De Clerck, een autoriteit op het gebied van ethisch bankieren, werd eerst een grondig basisdocument opgesteld dat ook door externe experten werd geëvalueerd.

Frans De Clerck

Frans De Clerck, ambassadeur van Grootouders voor het Klimaat, heeft aanvaard het boegbeeld te zijn van deze campagne. Hij is daar de geknipte persoon voor, door zijn inzichten, kennis en ervaring in de sector, door zijn charisma, en vooral door zijn niet-aflatend streven naar een duurzame toekomst.

Frans De Clerck haalde een MBA aan de Vlerick Business School waar hij 5 jaar gastdocent was voor ‘ethiek in de financiële wereld’. Van 1968 tot 1987 was hij bankier in diverse banken en beheerder van een fonds voor coöperatieven bij de Nationale Investeringsmaatschappij. In 1993 richtte hij mee Triodos Bank België, was er directeur, en was later directeur in Nederland. In 2009 was hij medeoprichter van de Global Alliance for Banking on Values.

Hij kreeg in 2015 de Burgerschapsprijs voor zijn vernieuwend werk. Hij is trotse grootvader van vier kleinkinderen.

Frans De Clerck (foto © Lies Willaert)